Onlayn ictimai-siyasi qəzet
86 ton qızılı TƏCİLİ başqa ölkəyə apardılar - Həyəcan siqnalı
Niderland Mərkəzi Bankı artan geosiyasi risklər və mümkün böhran zamanı qızıl ehtiyatlarına daha sürətli çıxış əldə etmək məqsədilə Şimali Amerikadakı qızılının əhəmiyyətli hissəsini Londona köçürüb. Təxminən 86 tonluq dəyişiklik Avropada qızıl ehtiyatlarının harada saxlanmasının təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib
Qızıl ehtiyatları mərkəzi banklar üçün yalnız investisiya vasitəsi deyil, həm də böhran dövründə maliyyə təminatı hesab olunur. Buna görə də ölkələrin qiymətli metal ehtiyatlarını harada saxlaması son dövrdə daha çox əhəmiyyət qazanıb.
Musavat.com xəbər verir ki, Niderland Mərkəzi Bankı 2026-cı ilin mart-avqust ayları ərzində ABŞ və Kanadada saxlanılan təxminən 86 ton qızılı Londonla əlaqəli ehtiyatlarla əvəzləyib. Bu qərarın arxasında artan geosiyasi qeyri-sabitlik və böhran zamanı qızıl ehtiyatlarına daha sürətli çıxış əldə etmək istəyi dayanır.
Niderland qızıl ehtiyatlarının ünvanını dəyişdi
Niderlandın Nyu-Yorkda saxladığı qızılın ümumi ehtiyatdakı payı 2026-cı ilin martında 31,3 faiz olduğu halda, avqust ayında 18,5 faizə düşüb.
Ölkənin ümumilikdə 612,4 ton qızıl ehtiyatının 32,1 faizi isə Londonda saxlanılır.
Lakin bu dəyişiklik 86 ton qızılın hamısının fiziki olaraq Atlantik okeanı üzərindən daşındığı anlamına gəlmir. Niderland Mərkəzi Bankı Şimali Amerikada təxminən 59 ton qızıl satıb, Londonda isə buna yaxın həcmdə qızıl alıb. Beləliklə, fiziki olaraq daşınmalı olan qızılın miqdarı 27 tondan bir qədər çox olub.
Bu, Niderlandın qızıl ehtiyatlarının yerləşdirilməsi ilə bağlı ilk dəyişiklik deyil. Mərkəzi bank 2014-cü ildə Nyu-Yorkda saxladığı qızılın payını təxminən 51 faizdən 31 faizə endirmişdi.
Niyə məhz London?
Qızılın saxlanıldığı yer böhran zamanı ehtiyatlardan nə qədər sürətlə istifadə edilə bilməsi baxımından mühüm rol oynayır.
London dünyanın ən böyük fiziki qızıl ticarəti mərkəzlərindən biridir. Burada saxlanılan külçələri zərurət yarandıqda daha asan satmaq, borc vermək və ya maliyyə əməliyyatlarında istifadə etmək mümkündür.
Bu səbəbdən Niderlandın qərarı yalnız təhlükəsizlik narahatlığı ilə izah edilmir. Böhran vəziyyətində qızıla sürətli çıxış əldə etmək və ehtiyatları daha çevik şəkildə istifadə etmək də əsas amillərdən biri hesab olunur.
İndi gözlər Almaniyadadır
Niderlandın qərarından sonra diqqətlər qızıl ehtiyatlarının böyük hissəsini Nyu-Yorkda saxlayan Almaniyaya yönəlib.
Almaniyanın 2025-ci ilin sonundakı qızıl ehtiyatlarının təxminən 37 faizi, yəni 1 236 ton qızıl Nyu-York Federal Ehtiyat Bankında saxlanılırdı.
Almaniyanın Frankfurt şəhərində 1 710 ton, Londonda isə 404 ton qızılı var.
Berlin daha əvvəl Nyu-Yorkdakı ehtiyatlarının bir hissəsini ölkəyə qaytarıb. Bundesbank 2013-2016-cı illərdə Nyu-Yorkdan Frankfurt şəhərinə 300 ton, Parisdən isə 374 ton qızıl gətirib.
Buna baxmayaraq, Nyu-Yorkdakı qızıl ehtiyatlarının tamamının Almaniyaya qaytarılması hazırda gündəmdə deyil.
Almaniya qızılını niyə Nyu-Yorkda saxlayır?
Almaniya Mərkəzi Bankı Bundesbank Nyu-Yorkda saxlanılan qızıl ehtiyatlarının təhlükəsizliyi ilə bağlı problem görmür.
Bundesbankın idarə heyətinin üzvü Burkhard Balz mart ayında Nyu-Yorkdakı alman qızılının təhlükəsiz olmadığına dair hər hansı əlamətin mövcud olmadığını bildirib. Bank ehtiyatları mütəmadi olaraq yoxlayır, külçələrin çəkisi və həqiqiliyi də seçmə üsulu ilə nəzarətdən keçirilir.
Bundesbank prezidenti Yoahim Nagel də may ayında Nyu-Yorkda saxlanılan qızılların təhlükəsizliyinə şübhə etmədiyini açıqlayıb.
Lakin müzakirənin əsas mövzusu qızılın fiziki olaraq Nyu-Yorkda olub-olmaması deyil. Əsas sual mümkün siyasi və ya geosiyasi böhran zamanı Almaniyanın bu ehtiyatlara nə qədər sürətlə çıxış əldə edə biləcəyidir.
Nyu-Yorkun mühüm üstünlüyü: dollar likvidliyi
Bundesbank üçün Nyu-Yorkun başqa bir strateji üstünlüyü də var.
ABŞ-da saxlanılan qızıl ehtiyatları zərurət yarandıqda daha sürətli şəkildə dollar likvidliyinə çevrilə bilər. Bu baxımdan Nyu-Yorkda qızıl saxlamaq yalnız fiziki təhlükəsizlik deyil, həm də beynəlxalq maliyyə bazarlarına çıxış baxımından əhəmiyyətlidir.
Bundesbank qızıl ehtiyatlarının müxtəlif mərkəzlər arasında bölüşdürülməsi strategiyasını mütəmadi olaraq nəzərdən keçirir. Lakin indiki mərhələdə Nyu-Yorkdakı qızılların Almaniyaya qaytarılmasını zəruri edən vəziyyətin olmadığı bildirilir.
Fransa qızıllarını geri çəkdi, İtaliya gözləyir
Bəzi Avropa ölkələri isə ABŞ-dakı qızıl ehtiyatlarının bir hissəsini geri qaytarmaq qərarına gəlib.
Fransa Nyu-Yorkda saxlanılan son 129 ton qızılını geri çəkib. İtaliya isə ümumi 2 452 tonluq qızıl ehtiyatının 1 061,5 tonunu, yəni təxminən 43 faizini ABŞ-da saxlayır.
İsveç Mərkəzi Bankı da riskləri bölüşdürmək məqsədilə qızıl ehtiyatlarını müxtəlif ölkələrdəki mərkəzlər arasında yerləşdirməyə üstünlük verir.
Bu mənzərə Avropada qızıl ehtiyatlarının harada saxlanması ilə bağlı vahid yanaşmanın olmadığını göstərir.
Qızıl harada daha təhlükəsizdir?
Mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını müxtəlif ölkələr arasında bölüşdürməsi yeni strategiya deyil. Lakin son dövrdə artan geosiyasi gərginlik bu məsələni yenidən gündəmin əsas mövzularından birinə çevirib.
London və Nyu-York kimi böyük maliyyə mərkəzlərində qızıl saxlamaq yüksək likvidlik və sürətli maliyyə əməliyyatları baxımından üstünlük yaradır. Digər tərəfdən, ciddi siyasi və ya geosiyasi böhran zamanı ehtiyatlara fiziki və maliyyə baxımından nə qədər tez çıxış əldə ediləcəyi sualı ortaya çıxır.
Niderlandın 86 tonluq ehtiyat dəyişikliyi bu müzakirələrin son nümunəsi olub. Almaniya isə hələlik Nyu-Yorkda saxladığı 1 236 ton qızılı geri qaytarmaqdan imtina edir.
Beləliklə, Avropa ölkələri üçün əsas sual artıq yalnız “Qızıl harada daha təhlükəsizdir?” deyil, həm də “Böhran zamanı qızıla nə qədər sürətlə çıxış əldə edə bilərik?” sualıdır.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
09 Sentyabr 2026
01:56 Dilimizi mükəmməl bilən erməni ekspertdən İrəvana SOS çağırışı – “Qərbi Azərbaycan”lılar gəlir
08 Sentyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ