Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Hər kəs tükənib: İnsanlar niyə heç nə etmədən bu qədər yorulur? – Qorxulu müasir epidemiya
Son zamanlar demək olar ki, hər kəsdən eyni şikayəti eşidirik: "Heç nə etmirəm, amma çox yorğunam". İlk baxışdan paradoksal görünür — fiziki olaraq ağır iş görməyən, saatlarla masa arxasında oturan və ya evdə vaxt keçirən insanlar necə olur ki, axşam çarpayıya yıxılacaq dərəcədə tükənirlər?
Musavat.com xəbər verir ki, müasir dövrün bu qlobal problemi fiziki yorğunluqdan daha çox, mental və emosional tükənmə ilə bağlıdır və elmi izahları var.
Müasir insanın az işlədiyini düşünməsi böyük bir yanılsamadır; biz sadəcə fərqli bir formada — beynimizlə işləyirik. Texnologiyanın inkişafı bizə fiziki yükü azaltsa da, bəşəriyyət tarixində görünməmiş bir informasiya yükü gətirib. Səhər oyanandan gecə yatana qədər sosial şəbəkələr, xəbər lentləri, gələn bildirişlər və messencerlər beynimizi fasiləsiz siqnallarla bombardman edir. İnsan beyni bu qədər məlumatı emal etmək üçün proqramlaşdırılmayıb. Hətta divanda uzanıb sadəcə telefona baxdığınız zaman belə, beyniniz arxa fonda nəhəng bir data analizi aparır və bu, bədənin bütün enerjisini gizlicə sorub aparır.
Digər bir mühüm faktor isə "gözəgörünməz" stress və emosional gərginlikdir. Fiziki iş bədəni yorur və dincələn zaman keçir, lakin xroniki stress bədəndə kortizol hormonunu daim yüksək saxlayır. İqtisadi qayğılar, gələcək qorxusu, gündəlik xırda problemlər və qeyri-müəyyənlik insanı daxildən yeyir. Bu mental gərginlik əzələlərin daim sıxılmasına, nəfəsin daralmasına və nəticədə insanın heç bir hərəkət etmədən belə özünü "vaqon boşaltmış" kimi hiss etməsinə yol açır.
Buna hipodinamiayanı, yəni hərəkətsizliyi də əlavə etmək lazımdır. Elm sübut edir ki, insan hərəkət etmədikcə enerjisi artmır, əksinə, daha da azalır. Oturaq həyat tərzi qan dövranını zəiflədir, hüceyrələrə oksigen axınını azaldır və bədəni süstləşdirir. Keyfiyyətsiz yuxu, qeyri-sağlam qidalanma və günəş işığından məhrum olmaq da bu zəncirin tamamlayıcı halqalarıdır. Qısası, müasir insan az işləmir; sadəcə bədənini sabit saxlayıb, sinir sistemini iflic edəcək dərəcədə yükləyir. Əsl dincəlmək üçün isə ekranları söndürmək və beyni tamamilə səssizliyə buraxmaq lazımdır.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
05 Iyun 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ