Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Britaniya 10 il sonra Aİ-nin qapısını döyür
Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxmasına səs verməsindən 10 ildən çox vaxt keçəndən sonra ölkənin Aİ-yə mümkün qayıdışı ilk dəfə hökumət səviyyəsində açıq müzakirəyə çıxarılıb. London qarşıdakı sammitdə Brüssellə münasibətlərin gələcəyi üçün üç variantı nəzərdən keçirməyə hazırlaşır və onların arasında hətta Aİ-yə yenidən üzvlük istiqamətində hərəkət də var.
Musavat.com xəbər verir ki, Böyük Britaniyanın baş naziri Endi Börnhem BBC-yə müsahibəsində ilin sonunda keçiriləcək Böyük Britaniya–Aİ sammitində müzakirəyə çıxarmaq istədiyi üç mümkün variantdan danışıb.
Variantlardan biri münasibətlərin Aİ-yə yenidən üzvlüyədək inkişaf etdirilməsi, digəri Avropa vahid bazarına, üçüncüsü isə gömrük ittifaqına qoşulmaqdır.
Börnhem bildirib ki, nəzəri baxımdan indiki vəziyyəti də olduğu kimi saxlamaq mümkündür:
“Əgər insanlar hesab edirlərsə ki, hazırda olmalı olduğumuz yerdəyik, bu da, şübhəsiz, variantlardan biridir”.
Lakin baş nazirin fikrincə, Brexit Böyük Britaniyaya faydadan daha çox zərər gətirib. Son rəy sorğuları göstərir ki, britaniyalıların əhəmiyyətli hissəsi də artıq Brexitə əvvəlki kimi yanaşmır.
2016-cı ilin iyununda keçirilmiş tarixi referendumun 10-cu ildönümü ərəfəsində aparılan sorğulara görə, britaniyalıların 52 faizi ölkənin yenidən Avropa İttifaqına qoşulmasını istəyir. Bunun əleyhinə olanların göstəricisi isə 33 faizdir.
Müqayisə üçün, Brexit referendumunda seçicilərin 51,9 faizi Aİ-dən çıxmağa, 48,1 faizi isə ittifaqda qalmağa səs vermişdi.
Aİ-yə tam üzvlük olmadan Brüssellə daha sıx münasibətlərin qurulmasına dəstək isə daha yüksəkdir. Hazırda britaniyalıların 70 faizi Avropa İttifaqı ilə əlaqələrin yaxınlaşdırılmasını dəstəkləyir. Maraqlıdır ki, vaxtilə Brexitə səs verənlərin belə 61 faizi bu mövqedədir.
Börnhemin sözlərinə görə, irəli sürülən variantların hər biri “real olaraq nəyin həyata keçirilə biləcəyi” nəzərə alınmaqla qiymətləndirilməli, onların üstünlükləri və çatışmazlıqları ayrıca təhlil edilməlidir.
Hələlik baş nazir hakim Leyboristlər Partiyasının mövcud proqramına əməl etmək niyyətindədir. Bu proqram Böyük Britaniyanın nə Avropa vahid bazarına, nə də gömrük ittifaqına qoşulmasını nəzərdə tutur.
Bununla belə, Börnhem qarşıdakı sammitdə Aİ ilə münasibətlər üçün yeni istiqamət müəyyənləşdirmək, daha sonra isə bu kursun zəruriliyini növbəti parlament seçkilərində seçicilər qarşısında əsaslandırmaq istəyir. Onun sözlərinə görə, növbəti ümumi seçkilər 2029-cu ildə keçiriləcək.
Avropa İttifaqının üzvü olmayan bir sıra dövlətlər artıq Brüssellə müxtəlif dərəcədə inteqrasiyanı nəzərdə tutan sıx münasibətlərə malikdirlər. Norveç, İslandiya və Lixtenşteyn buna nümunə göstərilir. Bu ölkələr Avropa İqtisadi Məkanında iştirak etməklə Aİ-nin vahid bazarına geniş çıxış imkanlarına malikdirlər.
Vahid bazarın əsasını insanların, kapitalın, malların və xidmətlərin sərbəst hərəkəti təşkil edir.
İsveçrə isə Avropa İqtisadi Məkanının üzvü deyil, lakin Aİ ilə imzaladığı çoxsaylı ikitərəfli müqavilələr vasitəsilə Avropa bazarına geniş çıxış əldə edib və bir sıra sahələrdə ittifaq ölkələrinə yaxın hüquqlardan istifadə edir.
Beləliklə, vaxtilə Aİ-dən çıxmaq uğrunda uzun və kəskin siyasi mübarizə aparan Böyük Britaniyada 10 il sonra əks istiqamətdə müzakirə başlayır: məsələ artıq yalnız Brexitin nəticələrinin yumşaldılması deyil, Londonun Brüsselə nə qədər yaxınlaşmağa hazır olmasıdır.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
10 Oktyabr 2026
09 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ