Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Ukrayna müharibəsini bitirmək üçün gizli plan
ABŞ və Avropa ölkələri Ukrayna müharibəsinin dayandırılması üçün yeni sülh razılaşması üzərində işləyirlər. Plan Rusiyaya Avropanın enerji bazarına qayıtmaq, Ukraynaya isə təhlükəsizlik təminatları və milyardlarla dollarlıq bərpa vəsaiti əldə etmək imkanı yarada bilər.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə “The Washington Post” qəzetinin köşə yazarı Devid İqnatius danışıqların gedişindən məlumatlı amerikalı rəsmiyə istinadən yazıb.
Məlumata görə, Donald Trampla Volodimir Zelenski arasında son gərginlik Vaşinqton və Avropa paytaxtlarının hazırladığı daha geniş sülh təşəbbüsünü kölgədə qoyub. Təşəbbüsün əsas məqsədi Ukrayna və Rusiyanı ərazi məsələsində kompromisə razı salmaq üçün hər iki tərəfə iqtisadi və təhlükəsizlik üstünlükləri təklif etməkdir.
“Problemi daha geniş nəzərdən keçirməli və daha böyük həll yolu təklif etməliyik. Bu, hər iki tərəfin müharibədən sonrakı gələcəyini təsəvvür etməsinə və güzəştə getməsinə kömək edəcək”, – deyə amerikalı rəsmi bildirib.
Sülh planı dörd əsas istiqaməti əhatə edir.
Birinci istiqamət Ukraynanın bərpasıdır. Dünya Bankı və “BlackRock” investisiya şirkətinin iştirakı ilə dağıdılmış ərazilərin yenidən qurulması, həlak olmuş və yaralanmış hərbçilərin ailələrinə ödənişlər edilməsi və iqtisadiyyatın dirçəldilməsi üçün maliyyə mexanizminin yaradılması nəzərdə tutulur.
İkinci istiqamət təhlükəsizlik təminatlarıdır. ABŞ və Avropa ölkələri Rusiyanın yenidən hücumu halında Ukraynaya hərbi yardım göstərməyi öhdələrinə götürə bilərlər. Amerikalı rəsmi bu mexanizmi NATO müqaviləsinin kollektiv müdafiəni nəzərdə tutan 5-ci maddəsinə bərabər tutub. Rusiya üçün də Avropa ilə ayrıca təhlükəsizlik razılaşmaları müzakirə oluna bilər.
Üçüncü istiqamət xüsusilə diqqət çəkir: Rusiya nefti və qazının Avropaya nəqli bərpa edilə, əldə olunan gəlir isə Rusiya ilə Ukrayna arasında bölüşdürülə bilər. Bunun üçün yeni enerji kəməri variantı nəzərdən keçirilir. Razılaşmada Rusiyaya qarşı hansı sanksiyaların nə vaxt ləğv ediləcəyi də müəyyənləşdiriləcək.
Dördüncü istiqamət isə cəbhə xətti boyunca atəşkəsin elan edilməsidir. Bu, faktiki olaraq tərəflərin mövcud hərbi mövqelərində dayanmasını nəzərdə tutur. Lakin təmas xəttinin bəzi hissələrində vəziyyətin qeyri-müəyyən qalması razılaşmanı çətinləşdirir.
Məlumata görə, təşəbbüs oktyabrın 9-da Floridada ABŞ nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerin Ukrayna, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya təmsilçiləri ilə görüşündə müzakirə olunub.
“Reuters”in məlumatına əsasən, Vaşinqton Rusiya dizel yanacağının dünya bazarına çıxarılmasına icazə verilməsini də Moskvanı danışıqlara qaytarmaq vasitəsi kimi nəzərdən keçirir.
Bununla belə, Kremlə yaxın mənbə agentliyə bildirib ki, Vladimir Putin yalnız Donbasın Rusiyanın nəzarətində olmayan qalan 11 faizini əldə etdikdən sonra danışıqlara qayıtmağa hazır olacaq.
Beləliklə, ABŞ və Avropanın üzərində işlədiyi təşəbbüs müharibənin dayandırılmasını geniş iqtisadi razılaşma ilə əlaqələndirir. Lakin plan hələ yekun sülh sazişi deyil və tərəflərin ərazi güzəştlərinə razılıq verib-verməyəcəyi məlum deyil.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
14 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ