Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Bakıdan təxirəsalınmaz xəbərdarlıq - BMT-nin İqlim Həftəsi başlayır
Sentyabrın 7-dən 11-dək Bakı növbəti dəfə qlobal iqlim siyasətinin mərkəzinə çevrilir. Azərbaycanın ev sahibliyi və Xarici İşlər Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Dördüncü İqlim Həftəsi (CW4) və Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi 2026 (BCAW 2026) keçiriləcək. Tədbirlərdə iqlim qərarlarının praktiki icrası və COP31 ərəfəsində real addımların atılması müzakirə olunacaq.
Musavat.com xəbər verir ki, BMT-nin iqlim dəyişmələri ilə bağlı praktiki tədbirləri sadəcə masaarxası müzakirələrdən ibarət deyil. Bu, ölkələrin atmosferə atdığı tullantıları kəskin azaltması, yaşıl energetikaya keçidi maliyyələşdirməsi və iqlim fəsadlarına qarşı real müdafiə mexanizmləri qurması deməkdir. Dördüncü İqlim Həftəsinin Bakıda keçirilməsi isə Azərbaycanın bu qlobal prosesdə aparıcı rolunu bir daha təsdiqləyir.
Ancaq iqlim dəyişikliyi ölkəmiz üçün uzaq gələcəyin deyil, bugünümün acı həqiqətidir.
Daxili su resursları təhlükədə: Kür və Araz can verir
İqlim dəyişikliyinin Azərbaycanda vurduğu ən ağır zərbə su resurslarımızda hiss olunur. Ölkəmizin şirin su ehtiyatlarının 70-75 faizi qonşu dövlətlərdən daxil olan Kür, Araz və Qanıx kimi transsərhəd çayların payına düşür. Qonşu ölkələrdə yaşanan quraqlıq və suyun normadan artıq işlədilməsi nəticəsində çaylarımızda suyun səviyyəsi kritik həddə düşüb. Bununla yanaşı, Qafqaz dağlarındakı buzlaqların sahəsi temperatur artımı səbəbindən sürətlə kiçilir. Bu isə çayların yay aylarında qidalanmasını kəskin zəiflədir. Su kəsintiləri, suvarma kanal sistemlərindəki quruma və torpaqların şoranlaşması artıq aqrar sektoru və əhalinin gündəlik təminatını birbaşa təhdid edir.
Xəzər dənizi sürətlə çəkilir: Limanlar və ekosistem təhlükədə
Qapalı su hövzəsi olan Xəzər dənizi iqlim dəyişikliyinə anında reaksiya verir. Buxarlanmanın artması və dənizi qidalandıran çayların debətinin azalması səbəbindən Xəzər son 20 ildə 1.5 metrdən çox çəkilib. Bu çəkilmə sahil infrastrukturundan tutmuş ekosistemə qədər böyük problemlər yaradır. Ələt və Bakı limanlarında gəmilərin yanaşma dərinliyi azalıb, infrastruktur üçün milyonlarla manatlıq yenidənqurma tələb olunur. Dayaz körfəzlərin quruması nərə balıqlarının kürü tökmə ərazilərini və nadir quşların miqrasiya zonalarını məhv edir. Sahil xətti onlarca metr geri çəkildiyi üçün plyajlar və rekreasiya zonaları da iqtisadi dəyərini itirir.
Bakının həmləsi: Risklərə qarşı hansı addımlar atılır?
Azərbaycan bu çətinliklər qarşısında seyrçi mövqedə qalmaq niyyətində deyil. Dövlətin yaşıl strategiyası çərçivəsində real addımlar atılır. Qaradağ və Xızı-Abşeronda istifadəyə verilən nəhəng Günəş və Külək stansiyaları ilə karbohidrogenlərdən asılılıq azaldılır. Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvan sıfır emissiya zonası elan edilib.
Bununla yanaşı, Xəzər dənizinin suyundan sənaye və suvarma məqsədilə istifadə üçün dəniz suyunu şirinləşdirən iri zavodların tikintisi planlaşdırılır, kənd təsərrüfatında assumes qənaətli damcılı suvarma sistemlərinə keçid sürətlənir. Sentyabrın 7-dən başlayan BMT İqlim Həftəsi bir daha göstərir ki, Azərbaycan yalnız iqlim fəsadları ilə mübarizə aparmır, həm də regional və qlobal miqyasda yaşıl keçidin öncülünə çevrilir.
Şahanə Rəhimli
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
06 Sentyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ