Onlayn ictimai-siyasi qəzet
300 min kvadratkilometrlik dağ – Günəş sistemində rekord
Marsda yerləşən Olimp dağı Günəş sistemində məlum olan ən böyük vulkan və ən hündür dağ hesab olunur.
Musavat.com xəbər verir ki, nəhəng dağın ölçüləri Yerdəki ən uca zirvə olan Everesti belə xeyli geridə qoyur.
Olimp dağının ətraf düzənlikdən hündürlüyü təxminən 22 kilometrdir. Müqayisə üçün, Everestin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 8848,86 metrdir. Beləliklə, Marsdakı nəhəng dağ Everestdən təxminən 2,5 dəfə hündürdür.
Everest tektonik plitələrin toqquşması nəticəsində yaranmış sıldırım yamacları və kəskin zirvəsi ilə seçilirsə, Olimp nəhəng qalxanvari vulkandır. Onun diametri təxminən 600 kilometrə çatır, sahəsi isə 300 min kvadratkilometrdən çoxdur. Bu, demək olar ki, İtaliyanın ərazisinə bərabərdir.
Olimpin belə nəhəng ölçülərə çatmasının əsas səbəbləri Marsda cazibə qüvvəsinin Yerə nisbətən zəif olması və plitə tektonikasının olmamasıdır. Mars qabığı vulkanik qaynar nöqtənin üzərində demək olar ki, hərəkət etmədiyindən milyonlarla il ərzində püskürmələr eyni ərazidə baş verib. Nəticədə vulkan tədricən böyüyərək indiki nəhəng ölçülərinə çatıb.
Əgər Olimp Yer kürəsində yerləşsəydi, üfüqün böyük hissəsini əhatə edər, Everest isə onun fonunda nisbətən kiçik görünərdi.
Maraqlıdır ki, bütün bu ölçülərə baxmayaraq, Olimp dağının yamaclarının orta meyilliliyi cəmi 5 dərəcədir. Buna görə onun səthində olan insan dağa qalxdığını belə hiss etməyə bilərdi.
Vulkan o qədər böyükdür ki, Marsın səthindən onu bütövlükdə görmək mümkün deyil. Olimpin böyük hissəsi planetin əyriliyi səbəbindən üfüqün arxasında qalardı.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
18 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ