Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Xarıbülbülün vətənində həyat yenidən çiçəklənir
Azərbaycanın gücü həm də Qarabağda görünür...
Azərbaycanın müasir tarixində heç şübhəsiz ki, ən mühüm dövlət proqramlarından biri də Qarabağa Böyük Qayıdışdır. Bu, təkcə məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına geri dönməsi deyil, həm də uzun illər işğal altında qalmış torpaqlarda həyatın yenidən dirçəldilməsi, milli ədalətin bərpası və gələcəyə hesablanmış inkişaf modelinin həyata keçirilməsidir.
2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra dövlət qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biri işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası, müasir şəhər və kəndlərin salınması, dağıdılmış infrastrukturun yenidən qurulması və həmin torpaqlarda həyatın bərpa edilməsi oldu. Azərbaycan bu məsuliyyətli missiyanı yüksək sürətlə həyata keçirməyə başladı və qısa müddət ərzində Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgəsində genişmiqyaslı quruculuq layihələri reallaşdırıldı.
İşğal dövründə dağıdılmış şəhərlər, kəndlər, tarixi və dini abidələr, məktəblər, xəstəxanalar, yollar və digər infrastruktur obyektləri bu gün tamamilə yeni sima qazanır. Dövlət tərəfindən hazırlanmış baş planlar əsasında Ağdam, Füzuli, Zəngilan, Cəbrayıl, Qubadlı, Laçın, Kəlbəcər, Şuşa və digər yaşayış məntəqələri müasir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun şəkildə yenidən qurulur. Burada “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi Azərbaycanın gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsinə çevrilib.
Qarabağda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri yalnız yaşayış binalarının tikintisi ilə məhdudlaşmır. Min kilometrlərlə yeni avtomobil yolları və tunellər çəkilir, dəmir yolu xətləri yenilənir, körpülər inşa edilir, elektrik yarımstansiyaları və su anbarları istifadəyə verilir. Regionun enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədilə müasir elektrik şəbəkələri qurulur, yaşıl enerji layihələri həyata keçirilir. Günəş və su elektrik stansiyalarının tikintisi Qarabağın gələcəkdə Azərbaycanın əsas yaşıl enerji mərkəzlərindən birinə çevriləcəyini göstərir.
Eyni zamanda beynəlxalq hava limanlarının istifadəyə verilməsi bölgənin nəqliyyat imkanlarını tamamilə dəyişib. Füzuli, Zəngilan və Laçın beynəlxalq hava limanları Qarabağın ölkənin digər bölgələri və xarici dünya ilə inteqrasiyasını daha da sürətləndirib. Yeni magistral yollar, Zəfər yolu, Horadiz-Ağbənd dəmir yolu və digər mühüm nəqliyyat layihələri regionun iqtisadi potensialının reallaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Böyük Qayıdış proqramının ən önəmli istiqaməti isə insanların doğma torpaqlarına qayıdışıdır. Uzun illər həsrətində olduqları yurd yerlərinə ilk köç karvanlarının yola düşməsi Azərbaycan tarixinin ən duyğulu və qürurverici səhifələrindən biri kimi yadda qaldı. Doğma evlərinin açarlarını alan insanların sevinc göz yaşları, ata-baba yurduna qovuşmağın yaratdığı qürur hissi, illərlə qorunan torpaq sevgisinin yenidən həyata çevrilməsi Böyük Qayıdışın ən təsirli mənzərəsini formalaşdırdı.
Bu gün artıq minlərlə keçmiş məcburi köçkün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni salınmış yaşayış məntəqələrində məskunlaşıb. Onlar müasir evlərlə, məktəblərlə, uşaq bağçaları, tibb müəssisələri, mədəniyyət mərkəzləri və bütün zəruri sosial infrastrukturla təmin olunublar. Dövlət yalnız insanların evlərinə qayıtmasını deyil, onların rahat, təhlükəsiz və yüksək həyat standartlarına uyğun yaşamalarını da əsas prioritet kimi müəyyənləşdirib.
Ən diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, doğma torpaqlarına qayıdan insanların sayı artdıqca, geri dönmək istəyənlərin sayı da sürətlə çoxalır. Onilliklər boyu məcburi köçkün həyatı yaşamış ailələr üçün Qarabağa qayıtmaq sadəcə yaşayış yerinin dəyişməsi deyil, mənəvi borcun yerinə yetirilməsi, doğma yurdla yenidən qovuşmaq arzusu və gələcək nəsillərə öz torpağını miras qoymaq istəyidir. Bu qayıdış insanların qəlbində ümid, inam və gələcəyə böyük nikbinlik yaradır.
Azərbaycanın həyata keçirdiyi bu bərpa proqramının ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun əsasən ölkənin öz daxili maliyyə imkanları hesabına icra edilməsidir. Qarabağın yenidən qurulması üçün dövlət büdcəsindən ardıcıl olaraq milyardlarla manat vəsait ayrılıb, irimiqyaslı infrastruktur layihələri milli resurslar hesabına reallaşdırılıb. Heç bir xarici donor proqramına arxalanmadan, heç bir beynəlxalq maliyyə asılılığı yaratmadan həyata keçirilən bu quruculuq prosesi dünya miqyasında nadir nümunələrdən hesab olunur. Azərbaycan işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yalnız dağıntıları aradan qaldırmır, eyni zamanda gələcəyin şəhərlərini və kəndlərini inşa edir.
Bərpa-quruculuq işləri iqtisadi inkişaf baxımından da yeni imkanlar yaradır. Kənd təsərrüfatı, turizm, sənaye, logistika və xidmət sektorlarının inkişafı üçün geniş layihələr həyata keçirilir. Yeni müəssisələr yaradılır, sahibkarlığın inkişafı təşviq edilir, məşğulluq imkanları artırılır. Bu isə Qarabağın yaxın gələcəkdə Azərbaycanın iqtisadi inkişafının əsas lokomotivlərindən birinə çevriləcəyini göstərir.
Qarabağın yenidən qurulması yalnız fiziki infrastrukturun bərpası deyil, həm də tarixi-mədəni irsin dirçəldilməsi deməkdir. Məscidlər, türbələr, tarixi abidələr, muzeylər və mədəniyyət ocaqları bərpa edilir, Azərbaycan xalqının əsrlər boyu yaratdığı milli-mədəni irs öz əvvəlki görkəminə qaytarılır. Şuşanın yenidən ölkənin mədəniyyət paytaxtı kimi inkişaf etdirilməsi, müxtəlif beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardandır.
Bu gün Qarabağ artıq təkcə Zəfərin simvolu deyil. Qarabağ eyni zamanda quruculuğun, inkişafın, dövlət iradəsinin və milli birliyin rəmzinə çevrilib. Böyük Qayıdış proqramı göstərir ki, Azərbaycan işğaldan azad etdiyi torpaqları yalnız geri qaytarmayıb, həmin əraziləri regionun ən müasir yaşayış və iqtisadi inkişaf məkanlarından birinə çevirmək istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir.
Tarixi torpaqlarına qayıdan insanların simasında yenidən doğulan ümid, salınan yeni şəhər və kəndlərdə yüksələn həyat, həyata keçirilən nəhəng infrastruktur layihələri və dövlətin bu istiqamətdə nümayiş etdirdiyi qətiyyət Böyük Qayıdışın uğurla davam etdiyini göstərir. Qarabağda aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri Azərbaycanın güclü dövlət modelinin, milli həmrəyliyinin və gələcəyə hesablanmış strateji baxışının ən parlaq nümunələrindən biri kimi tarixə yazılır.
Cavanşir ABBASLI
XƏBƏR LENTİ
17 Avqust 2026
16 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ