Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Rusiyanın qara avqustu: müharibə artıq Putinin evinə gəlib
Rusiyada avqust ayı tarixən böyük siyasi, hərbi və iqtisadi sarsıntılarla assosiasiya olunur. Ölkədə hətta bunun üçün ayrıca ifadə də yaranıb – “Qara avqust” və ya “avqust lənəti”. CNN yazır ki, 2026-cı ilin avqustu da Vladimir Putin üçün bu ənənəni davam etdirir: Ukraynadakı zəif irəliləyiş, Rusiyanın dərinliklərinə zərbələr, yanacaq böhranı, bahalaşma və yeni səfərbərlik qorxusu eyni vaxtda üst-üstə düşüb.
Musavat.com xəbər verir ki, CNN-in analitik yazısında Rusiyada yaranmış vəziyyəti ölkənin əvvəlki “qara avqustları” ilə müqayisə edilib.
Nəşr xatırladır ki, 1991-ci ilin avqustunda kommunist mühafizəkarların Mixail Qorbaçova qarşı uğursuz çevriliş cəhdi SSRİ-nin süqutunu sürətləndirən proseslərə təkan verdi. 1998-ci ilin avqustunda Rusiya defolt və rublun kəskin çöküşü ilə üzləşdi.
Bir il sonra – 1999-cu ilin avqustunda silahlıların Dağıstana daxil olması İkinci Çeçenistan müharibəsinin başlanğıcına çevrildi. Həmin müharibə o vaxt geniş ictimaiyyətə az tanınan keçmiş KQB əməkdaşı Vladimir Putinin hakimiyyətin zirvəsinə yüksəlişində mühüm rol oynadı.
Putinin özü də “avqust lənəti”ndən yan keçmədi. Prezidentliyinin ilk aylarında, 2000-ci ilin avqustunda “Kursk” atom sualtı qayığı batdı və 118 dənizçi öldü. 2008-ci ilin avqustunda isə Rusiya Gürcüstanla müharibəyə başladı.
CNN hesab edir ki, bu yay da Rusiya üçün ağır keçir. Rusiya qoşunlarının Ukraynada irəliləyişi məhdud qalır, Ukrayna zərbələri ölkə daxilində neft emalı zavodlarını və iri logistika obyektlərini vurur. Yanacaqdoldurma məntəqələrində növbələr yaranıb, qiymətlər artır və yeni səfərbərlik dalğasının mümkünlüyü barədə xəbərlər yayılır.
Rusiyadan mühacirətdə yaşayan tanınmış bloqer İlya Varlamov “avqust lənəti”ni tarixi təsadüf hesab etsə də, hazırkı vəziyyətin rusiyalıların narahatlığını artırdığını deyir:
“Yanacaq böhranı geri qayıdıb, qiymətlər artır və dayanmaq fikrində deyil, rubl ucuzlaşır, seçkilər yaxınlaşır və daha nələrin baş verəcəyini Allah bilir”.
CNN Rusiyanın iqtisadi problemlərinin də dərinləşdiyinə diqqət çəkir. Nəşr adını çəkmədiyi yüksək vəzifəli rusiyalı iqtisadçının Moskvanın “sosial böhran” təhlükəsi ilə üzləşdiyi, qlobal texnoloji və iqtisadi rəqabəti uduzduğu barədə xəbərdarlığını xatırladır. Həmin iqtisadçı Qərbin dəstəklədiyi Ukraynaya qarşı uzunmüddətli tükəndirmə müharibəsinin də Rusiya üçün uğurlu olmayacağını bildirib.
Putin isə Ukrayna zərbələrinin yaratdığı problemləri kiçiltməyə çalışır. CNN xatırladır ki, Rusiya prezidenti iri logistika obyektlərinə hücumların zərər vurduğunu etiraf etsə də, onların “kritik nəticələrə” səbəb ola bilməyəcəyini deyib və dağıdılan obyektlərin dövlət dəstəyi ilə bərpa ediləcəyini bildirib.
Ancaq CNN-in qənaətinə görə, əsas dəyişiklik başqa yerdədir: Ukraynada başlayan müharibə getdikcə adi rusiyalıların gündəlik həyatına və cibinə daha çox toxunur.
Məqalədə Ukraynadakı daxili siyasi problemlər də Rusiyadakı vəziyyətlə müqayisə edilir. Keçmiş müdafiə naziri Mixail Feyodorovun müharibə şəraitində seçkilərin keçirilməsini tələb etməsi Prezident Volodimir Zelenski üçün yeni siyasi problem yaradıb. CNN bununla belə qeyd edir ki, hökumət daxilində mübahisələr və etiraz aksiyaları Ukraynada siyasi və ictimai proseslərin davam etdiyini göstərir.
Nəşr Rusiyada isə tamamilə fərqli mənzərə yarandığını yazır. Müxalif siyasətçi Lev Şlosberq Ukrayna müharibəsinə qarşı mövqeyinə görə 11 il həbs cəzası alıb, Ali Məhkəmə isə onun təmsil etdiyi “Yabloko” partiyasının qarşıdakı parlament seçkilərində iştirakına imkan verməyib.
CNN bunu Putinin Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibəyə başlamasından sonra Rusiyada daxili siyasi müxalifətin faktiki olaraq boğulmasının növbəti göstəricisi hesab edir.
Məqalədə maraqlı tarixi təsadüf də xatırladılır: Aleksey Navalnının taleyini dəyişdirən zəhərlənmə də avqustda baş vermişdi. Navalnı 2020-ci ilin avqustunda Sibirdən Moskvaya uçarkən ağır vəziyyətə düşmüş, sonradan “Noviçok” tipli sinir-iflicedici maddə ilə zəhərləndiyi müəyyən edilmişdi. O, 2024-cü ilin fevralında Arktikadakı həbsxanada öldü.
CNN-in gəldiyi nəticə belədir: “avqust lənəti”nin həqiqətən mövcud olub-olmaması başqa məsələdir, amma 2026-cı ilin avqustu Rusiya üçün yenə ağır keçir.
Yanacaq problemi, Ukrayna zərbələri, iqtisadi təzyiq, səfərbərlik qorxusu və siyasi repressiyalar fonunda Putin bütün bunların ölkə üçün kritik böhran yaratmadığını göstərməyə çalışır. CNN isə hesab edir ki, bu dəfə “Qara avqust”un problemlərini xalçanın altına süpürmək getdikcə çətinləşir.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
26 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ