Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Sosial şəbəkələrdə paylaşdığımız səyahət fotoları düşündüyümüzdən daha çox məlumatı üzə çıxara bilər. Müasir süni intellekt sistemləri fotodakı vizual detalları analiz edərək görüntünün çəkildiyi məkanı təxmin edə bilir. Bunun üçün fotoda GPS və ya digər məkan məlumatlarının saxlanılması belə vacib deyil.
Musavat.com xəbər verir ki, McAfee tədqiqatçılarının araşdırmasına görə, süni intellekt müxtəlif səyahət fotolarının böyük əksəriyyətində çəkiliş məkanını müəyyənləşdirə bilib. Sistemlər yalnız fotoşəklin texniki məlumatlarını deyil, görüntünün özündəki ipuclarını da analiz edir.
Süni intellekt fotodakı çoxsaylı detallardan istifadə edə bilər. Binaların memarlığı, yol nişanları, mağaza və küçə adları, bitki örtüyü, relyef, çimərliklər və tanınan turistik məkanlar çəkiliş yerinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edir.
Hətta ilk baxışdan adi görünən otel otağı, çimərlik və ya mənzərə fotosu da müəyyən coğrafi xüsusiyyətləri özündə daşıya bilər. Süni intellekt bu detalları bir araya gətirərək əvvəlcə ölkəni, daha sonra isə şəhər və ya konkret ərazini təxmin edə bilər.
Bu səbəbdən fotonun GPS və EXIF məlumatlarının silinməsi riski tamamilə aradan qaldırmır. Çünki məkan haqqında məlumat birbaşa fotonun içində də ola bilər.
Mütəxəssislər bu texnologiyanın kiberdələduzlar tərəfindən də sui-istifadə edilə biləcəyindən xəbərdarlıq edirlər.
Məsələn, sosial şəbəkədə səyahət fotosu paylaşan şəxsin harada olduğunu müəyyənləşdirən dələduz daha sonra həmin məlumatdan istifadə edərək fərdiləşdirilmiş saxta mesaj göndərə bilər. Səyahət edilən ölkə və ya şəhərlə bağlı hazırlanmış saxta bank xəbərdarlığı istifadəçiyə daha inandırıcı görünə bilər.
Beləliklə, sadə bir tətil fotosu insanın harada olduğunu göstərməklə yanaşı, kiberdələduzlar üçün əlavə məlumat mənbəyinə çevrilə bilər.
Mütəxəssislər səyahət zamanı çəkilən fotoların evə qayıtdıqdan sonra paylaşılmasını tövsiyə edir. Bundan başqa, paylaşımların kimlər tərəfindən görüldüyünü məhdudlaşdırmaq və fotoda nəzərə çarpan məkan göstəricilərinə diqqət etmək də faydalıdır.
Fotoların metadata və GPS məlumatlarını silmək əlavə qorunma təmin edə bilər. Lakin bu, tam təhlükəsizlik demək deyil. Çünki süni intellekt fotonun daxilindəki bina, küçə, təbiət və digər vizual xüsusiyyətlərdən istifadə edərək məkanı yenə müəyyən edə bilər.
Yəni fotodan GPS məlumatını silmək artıq kifayət deyil, bəzən şəklin özü sizin harada olduğunuzu “deyə” bilər.
Musavat.com
22 Avqust 2026
21 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ