Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Neft dövrü bitir - ŞOK İDDİA
Dünyada enerji siyasətinin əsas ağırlıq mərkəzi tədricən dəyişir. Uzun illər hökumətlərin və seçkilərin taleyinə benzin və neft qiymətləri təsir edirdisə, indi elektrik enerjisinin qiyməti getdikcə daha ciddi siyasi amilə çevrilir.
Musavat.com xəbər verir ki, “Politico” saytı ABŞ və Avropada elektrik enerjisinin qiymətinin artıq seçicilərin davranışına və hökumətlərin qərarlarına birbaşa təsir göstərdiyini yazıb.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, ötən il dünyada elektrik enerjisinə tələbat ümumi enerji tələbatından iki dəfə sürətlə artıb. Elektrikli avtomobillərin enerji istehlakı 2025-ci ildə 38 faiz, məlumat mərkəzlərinin elektrik tələbatı isə 17 faiz yüksəlib.
Agentliyin rəhbəri Fatih Birol qarşıdakı onillikləri artıq “Elektrik əsri” adlandırır. Onun fikrincə, gələcəkdə enerjinin baha və ya ucuz olmasını qiymətləndirərkən əsas göstərici bir barel neftin qiyməti deyil, bir kilovat-saat elektrikin qiyməti olacaq.
“Politico” yazır ki, dəyişiklik siyasətdə artıq hiss olunur. ABŞ-da süni intellekt üçün nəhəng məlumat mərkəzlərinin elektrik istehlakı seçki məsələsinə çevrilib. Pensilvaniya və Texas kimi ştatlarda hakimiyyət vaxtilə təşviq etdiyi data mərkəzlərinə qarşı məhdudiyyətlər tətbiq etməyə başlayıb. Donald Tramp isə texnologiya şirkətlərindən süni intellekt obyektlərinin istifadə etdiyi elektrik enerjisini özlərinin istehsal etməsini və ya onun xərcini ödəməsini istəyir.
Sorğular problemin seçicilər üçün əhəmiyyətini də göstərir. “Politico”nun 2 mindən çox amerikalı arasında keçirdiyi sorğuda respondentlərin 58 faizi data mərkəzlərinin elektrik enerjisini bahalaşdırdığını düşünür.
Avropada isə problem başqa istiqamətdən özünü göstərir. Almaniya yüksək elektrik qiymətlərinin sənayeyə təsiri ilə mübarizə aparır. Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayen də “Avropada elektrik qiymətlərinin struktur olaraq həddindən artıq yüksək olduğunu” etiraf edib.
Fransada Marin Le Pen elektrik enerjisinə tətbiq olunan vergilərin azaldılmasını və ölkənin Avropanın elektrik bazarından çıxmasını istəyir. Böyük Britaniyada isə hökumət əhalinin xərclərini azaltmaq məqsədilə elektrik enerjisinə tətbiq edilən vergilərdən birini ləğv edib.
Məqalədə diqqətçəkən başqa məqam neftin əvvəlki strateji gücünün müəyyən qədər zəifləməsidir. İran müharibəsi və Hörmüz boğazındakı böhrana baxmayaraq, neft qiymətləri gözlənilən 150 dollar həddinə çatmayıb və son həftələrdə 85–95 dollar civarında qalıb. Təhlilçilər bunun səbəblərindən biri kimi elektrikli avtomobillərin yayılması nəticəsində neftə tələbatın azalmasını göstərirlər.
“Politico”nun gəldiyi nəticəyə görə, neft hələ uzun müddət dünya enerji bazarının əsas oyunçularından biri olaraq qalacaq. Ancaq yeni tendensiya artıq aydındır: XX əsrin siyasətini neft və benzin qiymətləri müəyyənləşdirirdisə, XXI əsrdə seçicinin diqqəti getdikcə elektrik hesabına yönəlir.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
31 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ