Onlayn ictimai-siyasi qəzet
İki böyük qitəni görünməz sərhəd ayırır - Heç bir canlı bu xətti keçə bilmir
Asiya ilə Avstraliya arasında yerləşən və Uolles xətti (Wallace Line) adlanan görünməz biocoğrafi sərhəd uzun illərdir alimlərin diqqət mərkəzindədir. Science jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərib ki, milyonlarla ildir qorunan bu fərqin əsas səbəbi tektonik hərəkətlər və qlobal iqlim dəyişiklikləridir.
Musavat.com xəbər verir ki, tədqiqat müəlliflərinin sözlərinə görə, təxminən 30 milyon il əvvəl Avstraliya tektonik plitəsinin Antarktidadan ayrılması Cənub okeanında yeni su axınlarının formalaşmasına səbəb olub. Bu proses Antarktikanı əhatə edən okean cərəyanını yaradaraq Yer kürəsinin iqlimini əhəmiyyətli dərəcədə soyudub.
Araşdırmaya rəhbərlik edən alim Aleks Skils bildirib ki, Avstraliyanın Antarktidadan uzaqlaşması dərin okean hövzəsinin yaranmasına və bunun nəticəsində qlobal iqlimin dəyişməsinə gətirib çıxarıb.
Alimlər müəyyən ediblər ki, iqlimdəki dəyişikliklər iki bölgədə canlıların tamamilə fərqli istiqamətdə təkamül etməsinə səbəb olub.
Asiyanın isti və rütubətli tropik meşələrində yaşayan növlər daha geniş yayılıb və yüksək biomüxtəliflik formalaşdırıb. Avstraliyada isə quraqlaşan iqlim şəraiti canlıların uzun müddət təcrid olunmuş vəziyyətdə inkişaf etməsinə gətirib çıxarıb.
Nəticədə Asiya tərəfində pələng, fil və müxtəlif meymun növləri üstünlük təşkil etdiyi halda, Avstraliya tərəfində kenquru, koala, yumurta qoyan məməlilər və özünəməxsus sürünənlər inkişaf edib.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, Uolles xətti tamamilə keçilməz sərhəd deyil. Nadir hallarda bəzi növlər bu biocoğrafi sərhədi aşa bilir. Lakin milyonlarla il ərzində bu xətt Asiya və Avstraliya faunasını bir-birindən ayıran ən mühüm təbii maneələrdən biri olaraq qalıb.
Alimlər hesab edirlər ki, belə keçidlərin öyrənilməsi qlobal iqlim dəyişikliyi şəraitində heyvan növlərinin gələcəkdə yeni yaşayış mühitlərinə necə uyğunlaşacağını proqnozlaşdırmağa kömək edə bilər.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
21 Avqust 2026
20 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ