Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Hörmüz boğazı ilə bağlı ŞOK İDDİA
Neft qiymətlərinin kəskin artımı Trampın bəyanatları ilə bağlı yeni suallar doğurur.
Musavat.com xəbər verir ki, CNN-in analitik yazısında (müəllif: Devid Qoldman) ABŞ prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı ziddiyyətli mövqeyi sərt şəkildə tənqid olunub.
Məqalədə qeyd olunur ki, Tramp əvvəlcə ABŞ-nin bu boğazdan keçən neftə ehtiyacı olmadığını desə də, daha sonra sərt ritorikaya keçərək İranı təhdid edib. Bu dəyişiklik isə birbaşa neft qiymətlərindəki artımla əlaqələndirilir.
Belə ki, ABŞ-də neftin qiyməti Trampın çıxışından sonra 11%-dən çox artaraq 111 dolları keçib. Müharibədən əvvəl bu rəqəm 70 dolların altında, çıxışdan öncə isə təxminən 100 dollar idi.
Analizdə vurğulanır ki, ABŞ birbaşa olaraq Hörmüz boğazından çox az neft alsa da, bu su yolu qlobal bazar üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Dünyada istehlak olunan neftin təxminən 20%-i məhz bu boğazdan keçir. ABŞ isə gündəlik 20 milyon barel istehlakın cəmi 500 min barelini bu marşrutdan alır.
Buna baxmayaraq, ekspertlər qeyd edir ki, problem fiziki çatışmazlıq deyil, qiymət şokudur. Neft bazarı qlobaldır və hər hansı regionda təchizatın azalması bütün dünyada qiymətlərin artmasına səbəb olur.
Hazırda ABŞ-də benzinin orta qiyməti 4,11 dollar səviyyəsinə yüksəlib və bu, xüsusilə aşağı gəlirli əhali üçün ciddi iqtisadi təzyiq yaradır.
CNN yazır ki, neftin hər 10 dollarlıq artımı ABŞ ÜDM-ni 0,1–0,4 faiz azalda bilər. Hazırkı artım isə iqtisadiyyata artıq təxminən 1 faiz təsir göstərir.
Eyni zamanda Hörmüz boğazı yalnız neft deyil, həm də alüminium, helium, gübrə və digər strateji məhsulların daşınması üçün vacibdir. Bu isə tikinti, mikroçip və ərzaq qiymətlərinin də artmasına səbəb ola bilər.
Məqalədə qeyd olunur ki, Trampın ritorikasındakı dəyişikliklər bazarda qeyri-müəyyənliyi artırır və neft qiymətlərinin dalğalanmasına səbəb olur. Analitiklər hesab edir ki, İranın boğaza nəzarəti davam etdiyi müddətdə risklər qalacaq.
Beləliklə, CNN-in təhlilinə görə, Trampın iddialarının əksinə olaraq, ABŞ iqtisadiyyatı Hörmüz boğazından daha çox asılıdır və bu risk getdikcə artır.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
11 Iyun 2026
10 Iyun 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ