Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Putin-Zelenski masasının ünvanı dəyişir
Sentyabrın 16-da yayılan son məlumata görə, Ukrayna üzrə mümkün danışıqlara ev sahibliyi etmək istəyən ölkələrin sayı 10-a yaxınlaşıb. TASS-a danışan mənbə namizədlərin Avropa, Asiya və digər qitələri təmsil etdiyini, lakin konkret ölkələrin adlarının hələ açıqlanmadığını bildirib.
Bu məlumat Ukrayna müharibəsi ətrafında diplomatik rəqabətin də genişləndiyini göstərir. Məsələ artıq yalnız Moskva, Kiyev və Vaşinqton arasında mümkün razılaşmadan ibarət deyil. Müxtəlif dövlətlərin danışıqlara ev sahibliyi etmək təşəbbüsü göstərməsi onların gələcək sülh prosesində vasitəçi və ya diplomatik platforma sahibi kimi rol qazanmaq marağını artırır.
Danışıqlara ev sahibliyi etmək istəyən ölkələrin sayının artması Ukrayna məsələsinin qlobal siyasi və təhlükəsizlik gündəmindəki çəkisi ilə bağlıdır. Müharibənin nəticələri Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasına, enerji və ərzaq bazarlarına, nəqliyyat marşrutlarına və Rusiya-Qərb münasibətlərinin gələcək formatına təsir göstərir. Türkiyə, BƏƏ və İsveçrənin mümkün platformalar arasında göstərilməsi də diqqət çəkir. Ankara həm Moskva, həm Kiyev, həm də Qərblə əlaqələrə malikdir və əvvəlki mərhələlərdə də danışıqlar prosesində iştirak edib.
ABŞ-nin prosesdəki rolu isə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Vaşinqtonun həm Moskva, həm də Kiyevlə birbaşa təmasları davam etdirməsi mümkün üçtərəfli formatın əsasını təşkil edən amillərdəndir. Oktyabrda belə görüşün keçirilməsi mümkün olarsa, danışıqların növbəti mərhələsinin formatı və gündəliyi də daha aydınlaşa bilər.
Ukrayna üzrə danışıqlara ev sahibliyi etmək istəyən ölkələrin sayının 10-a yaxınlaşması nə ilə bağlıdır?
Politoloq Rəhman Bayramov Musavat.com-a bildirdi ki, danışıqlara ev sahibliyi etmək istəyən ölkələrin sayının artması bu müharibənin artıq yalnız Rusiya ilə Ukrayna arasında gedən hərbi qarşıdurma olmadığını göstərir: “Müharibənin nəticələri Avropanın təhlükəsizliyinə, enerji və ərzaq bazarlarına, nəqliyyat dəhlizlərinə, eləcə də Rusiya-Qərb münasibətlərinin gələcəyinə birbaşa təsir edir. Buna görə müxtəlif ölkələr mümkün sülh prosesində iştirak etməklə həm beynəlxalq nüfuzunu artırmaq, həm də müharibədən sonra formalaşacaq yeni siyasi düzəndə özünə yer qazanmaq istəyir. Türkiyə, BƏƏ və İsveçrə kimi ölkələrin adlarının çəkilməsi də təsadüfi deyil. Bu dövlətlərin tərəflərlə müəyyən əlaqələri və əvvəlki vasitəçilik təcrübəsi var. Xüsusən Türkiyə həm Rusiya, həm Ukrayna, həm də Qərblə danışa bilən azsaylı ölkələrdən biridir. Lakin ev sahibi ölkənin seçilməsi hələ danışıqların nəticə verəcəyi anlamına gəlmir. Əsas məsələ Moskva və Kiyevin ərazi, təhlükəsizlik təminatları və sanksiyalar kimi ağır mövzularda real güzəştlərə hazır olub-olmamasıdır”.
Onun fikrincə, Azərbaycan üçün də bu proses diqqətlə izlənilməlidir: “Müharibənin mümkün həlli enerji bazarlarına, Orta Dəhlizin gələcəyinə və Cənubi Qafqazdakı siyasi tarazlığa təsir göstərə bilər. Yəni 10-a yaxın ölkənin vasitəçilik təşəbbüsü sadəcə sülh istəyi deyil, burada ciddi siyasi və iqtisadi maraqlar da var. Tərəflərin mövqeyi dəyişməsə, 10 yox, 20 ölkənin ev sahibliyi etmək istəyi belə nəticə verməyə bilər”.
Cavanşir Abbaslı
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
10 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ