Onlayn ictimai-siyasi qəzet
Yeni SƏRVƏT - 114 milyon ton nadir torpaq elementi aşkarlandı
Səudiyyə Ərəbistanında neftdən asılılığın azaldılması istiqamətində mühüm addım atılıb. Ölkənin Mədinə bölgəsində yerləşən Jabal Sayid ərazisində nadir torpaq elementləri və uran ehtiva edən 114 milyon tonluq filiz ehtiyatı aşkarlanıb
Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri şahzadə Əbdüləziz bin Salman Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin Vyanada keçirilən Baş Konfransında açıqlama verərək, Jabal Sayid layihəsi çərçivəsində aparılan geoloji araşdırmalar nəticəsində böyük filiz ehtiyatının müəyyənləşdirildiyini bildirib.
Musavat.com xəbər verir ki, aşkarlanan filiz Səudiyyə Ərəbistanının Maaden şirkəti ilə Kanadanın Barrick Mining şirkətinin birgə istismar etdiyi mövcud mis mədəninin ərazisində yerləşir.
Nazirin sözlərinə görə, filizdə nadir torpaq elementlərinin, xüsusilə ağır nadir torpaq elementlərinin konsentrasiyası yüksəkdir. Bundan başqa, filizdə perspektivli səviyyədə uran konsentrasiyası da müəyyən edilib.
Nadir torpaq elementləri elektronika, elektrik avtomobilləri, külək turbinləri və hərbi texnologiyalar da daxil olmaqla bir çox strateji sahədə istifadə olunur. Disprozium və terbium kimi ağır nadir torpaq elementləri yüksək performanslı daimi maqnitlərin istehsalında xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına görə, Çin 2024-cü ildə maqnitlərdə istifadə olunan nadir torpaq elementlərinin qlobal mədən istehsalının təxminən 60 faizinə, emal edilmiş məhsul istehsalının 91 faizinə və sinterlənmiş daimi maqnit istehsalının 94 faizinə nəzarət edib.
Çinin 2025-ci ilin aprelində bəzi ağır nadir torpaq elementləri və onlardan hazırlanan maqnitlərin ixracına nəzarəti sərtləşdirməsindən sonra ABŞ və müttəfiqləri alternativ təchizat zəncirləri yaratmağa başlayıb.
Riyad nadir torpaq elementləri də daxil olmaqla kritik minerallar üzrə qlobal bazarda mühüm təchizatçıya çevrilməyi hədəfləyir.
Bu istiqamətdə ABŞ ilə əməkdaşlıq da genişləndirilir. İki ölkə 19 noyabr 2025-ci ildə uran, metallar və daimi maqnitlərin təchizat zəncirinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə strateji çərçivə sazişi imzalayıb.
Həmin gün Səudiyyənin Maaden şirkəti ölkədə nadir torpaqların emalı və ayrılması zavodunun yaradılması üçün ABŞ-ın MP Materials və Mountain JV LLC şirkətləri ilə də razılaşma əldə edib.
Razılaşmaya əsasən, Maaden zavodda ən azı 51 faiz paya sahib olacaq və müəssisəni idarə edəcək. MP Materials isə texniki ekspertiza ilə təmin edəcək.
Səudiyyə Ərəbistanı 2024-cü ildə ölkədə 2,5 trilyon dollar dəyərində işlənməmiş mineral sərvətin olduğunu açıqlamışdı. “Vision 2030” strategiyası çərçivəsində ölkə mədənçilik sektorunun ÜDM-ə illik töhfəsini onilliyin sonuna qədər təxminən 75 milyard dollara çatdırmağı planlaşdırır.
Jabal Sayid ərazisində uran ehtiyatının aşkarlanması Səudiyyə Ərəbistanının nüvə enerjisi planları fonunda da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı iyul ayında ABŞ şirkətlərinə krallığa nüvə texnologiyaları təqdim etməyə imkan verən 30 illik mülki nüvə əməkdaşlığı sazişi imzalayıb.
Razılaşma çərçivəsində Səudiyyə Ərəbistanında uranın zənginləşdirilməsinin kommersiya baxımından məqsədəuyğun olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün ikiillik araşdırmanın aparılması nəzərdə tutulur.
Aşkarlanan uranın gələcəkdə ölkədə nüvə yanacağının istehsalında istifadə edilə biləcəyi bildirilir. Lakin kommersiya baxımından nə qədər uranın çıxarıla biləcəyini müəyyən etmək üçün əlavə kəşfiyyat işlərinə ehtiyac var.
Bununla yanaşı, nüvə əməkdaşlığı siyasi maneələrlə də üzləşir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp sazişin imzalanmasından bir gün sonra prosesin Səudiyyə Ərəbistanının İbrahim Sazişlərinə qoşulması və İsraillə münasibətləri normallaşdırması ilə əlaqəli olduğunu bildirib.
Riyad isə Fələstin dövlətinin yaradılmasına dair konkret yol xəritəsi olmadan İsraillə diplomatik münasibətlər qurmaqdan imtina etdiyini açıqlayıb.
Musavat.com
ƏLAQƏLİ XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
13 Oktyabr 2026
00:33 Böyük Britaniyadan İrana qarşı SANKSİYA ZƏRBƏSİ: Baş nazir SEPAH-ın partlayış planını açıqladı
12 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ