Onlayn ictimai-siyasi qəzet
“Yanina”nın batırılması nəyi dəyişir: Qara dənizdə müharibənin yeni mərhələsi başlayır
Rusiyanın “Yanina” konteyner gəmisinin Ukrayna dəniz dronları tərəfindən batırılması təkcə növbəti hərbi epizod deyil. Bu hadisə Qara dənizdə son iki il ərzində formalaşan qüvvələr nisbətində yeni mərhələnin başlandığını göstərən strateji siqnaldır.
Musavat.com xatırladır ki, əvvəlki aylarda Ukrayna əsasən Rusiya Hərbi Dəniz Donanmasının gəmilərini, Krımdakı bazaları və enerji infrastrukturunu hədəfə alırdı. İndi isə hədəflər sırasında Rusiyanın dövlət şirkətlərinə məxsus iri yük gəmilərinin görünməsi müharibənin iqtisadi-logistika mərhələsinə keçdiyini göstərir.
“Yanina” təsadüfi gəmi deyildi. O, Rusiyanın dövlət korporasiyası Rosatomun nəzarətində olan FESCO şirkətinin istismar etdiyi konteyner gəmisi idi. Rusiya bu gəminin yalnız mülki yüklər – dondurulmuş ərzaq və tikinti materialları daşıdığını bildirir. Ukrayna isə Rusiyanın müharibə potensialını təmin edən bütün logistika zəncirini legitim hərbi hədəf hesab etdiyini açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Ən diqqətçəkən məqam hücumun coğrafiyasıdır. Gəmi Novorossiyskdən təxminən 240 kilometr aralıda vurulub. Bu isə Ukrayna dəniz dronlarının artıq təkcə Krım sahillərində deyil, Rusiyanın şərqi Qara dəniz istiqamətində də effektiv fəaliyyət göstərə bildiyini göstərir. Hərbi ekspertlər bunu Ukraynanın dənizdə əməliyyat radiusunu əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməsinin göstəricisi kimi qiymətləndirirlər.
Prezident Volodimir Zelenski hadisədən sonra yaydığı açıqlamada “Yanina”nın Rusiyanın müharibə imkanlarını təmin edən obyektlərdən biri olduğunu bildirib və gəminin batırıldığını təsdiqləyib. O, eyni gecə Rusiyanın neft emalı obyektlərinə endirilən zərbələrlə birlikdə bu əməliyyatların “müharibəni Rusiyanın özünə qaytarmaq” strategiyasının tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb.
Moskvanın reaksiyası da diqqət çəkir. Rosatom rəhbərliyi hadisəni “dəniz quldurluğu” adlandırıb və gəminin beynəlxalq sularda hərəkət etdiyini bildirib. Rusiya tərəfinin məlumatına görə, 17 nəfərlik heyətin hamısı xilas olunub.
Bu hadisənin ən mühüm nəticəsi isə psixoloji və iqtisadi müstəvidədir. İndiyədək Novorossiysk istiqaməti Rusiyanın nisbətən təhlükəsiz dəniz dəhlizi hesab olunurdu. İndi isə dövlət şirkətlərinə məxsus iri yük gəmilərinin belə təhlükəsiz olmadığı nümayiş etdirildi. Bu, gələcəkdə sığorta haqlarının artmasına, yükdaşımaların bahalaşmasına və Qara dənizdə ticarət marşrutlarının yenidən qiymətləndirilməsinə səbəb ola bilər.
Son aylarda Ukraynanın pilotsuz dəniz sistemləri Qara dənizdə klassik donanma modelinə alternativ yaradıb. Bahalı hərbi gəmilərə qarşı nisbətən ucuz dəniz dronlarının tətbiqi artıq Rusiyanın donanmasını Sevastopoldan böyük ölçüdə çıxarmağa məcbur etmişdi. “Yanina” hadisəsi göstərir ki, bu taktika artıq yalnız hərbi deyil, iqtisadi-logistika hədəflərinə qarşı da tətbiq olunur.
Başqa sözlə, Qara dənizdə mübarizə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Əgər əvvəl əsas hədəf Rusiyanın hərbi donanması idisə, indi Rusiyanın dəniz üzərindən işləyən logistika sistemi də ciddi risk zonasında görünür. Bu isə yaxın aylarda Qara dənizdə həm hərbi, həm də kommersiya gəmiçiliyinə təsir göstərə biləcək yeni təhlükəsizlik reallığı yaradır.
Musavat.com
ƏLAQƏLİ XƏBƏRLƏR
XƏBƏR LENTİ
19 Avqust 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ