Onlayn ictimai-siyasi qəzet
1944-cü ilin unudulan ada savaşı – Sovet ordusu Baltikdə Hitleri tələyə saldı
1944-cü ilin payızında Baltik dənizində İkinci Dünya müharibəsinin mühüm əməliyyatlarından biri başladı.
Musavat.com xəbər verir ki, 27 sentyabr 1944-cü ildə Sovet ordusu Moonzund desant əməliyyatına başladı. Əməliyyat sovet qoşunlarının Estoniya ərazisində irəliləyişinin və Baltik dənizində mövqelərini genişləndirməsinin mühüm mərhələlərindən biri idi.
Tallinin 22 sentyabrda sovet qoşunları tərəfindən tutulmasından sonra alman qüvvələri Moonzund arxipelaqındakı adalara söykənərək müdafiəni davam etdirirdi. Adaların strateji mövqeyi həm Riqa körfəzinə, həm də Baltikdəki dəniz yollarına nəzarət baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı.
Əməliyyat cəmi beş gün ərzində hazırlanmışdı. Sentyabrın 27-də sovet qüvvələri Vormsi adasına desant çıxardı və günün sonuna qədər adanı ələ keçirdi.
Sentyabrın 30-na keçən gecə növbəti desant Muhu adasına çıxarıldı. Təxminən 1100 hərbçinin iştirak etdiyi ilkin hücum nəticəsində sahildə plasdarm yaradıldı. Alman qüvvələrinin müqavimətinə baxmayaraq, sovet qoşunları adanı nəzarətə götürdü və bununla Hiiumaa və Saaremaa istiqamətində əməliyyatların davam etdirilməsi üçün şərait yarandı.
Döyüşlər sonrakı həftələrdə də davam etdi. Noyabrın 24-də Almaniya qüvvələrinin Saaremaadakı son mövqelərini tərk etməsindən sonra Moonzund arxipelaqı bütövlükdə sovet qüvvələrinin nəzarətinə keçdi. Əməliyyat Sovet ordusu ilə Baltik Donanmasının birgə fəaliyyəti nəticəsində həyata keçirilmişdi.
Moonzund adalarının tutulması Baltikdə hərbi-strateji vəziyyəti dəyişdirdi, sovet donanmasının Riqa və Finlandiya körfəzləri istiqamətində fəaliyyət imkanlarını genişləndirdi.
Bu hadisələrin müasir Estoniyada qiymətləndirilməsi isə fərqlidir. Sovet dövrü tarixşünaslığında 1944-cü il hadisələri Estoniyanın nasist Almaniyasından azad edilməsi kimi təqdim olunurdu. Müasir Estoniyanın rəsmi tarixi yanaşmasında isə Almaniyanın geri çəkilməsindən sonra sovet hakimiyyətinin bərpası yeni sovet işğalı kimi qiymətləndirilir. Buna görə həmin dövrün xatirəsi bu gün də Rusiya və Estoniya arasında tarixi-siyasi mübahisə mövzularından biridir.
Musavat.com
XƏBƏR LENTİ
15 Oktyabr 2026
ŞƏRHLƏRŞƏRH YAZ