1943-cü il sentyabrın 8-də Qızıl Ordu alman qoşunlarını Stalino şəhərindən – indiki Donetskdən çıxarıb.

Musavat.com xəbər verir ki, bu hadisə Donbas uğrunda böyük hücum əməliyyatının ən mühüm mərhələlərindən biri olub. Sovet qoşunlarının Donbas hücum əməliyyatı 1943-cü il avqustun 13-də, Kursk döyüşündə əldə edilən uğurdan sonra başlayıb.

Alman nəzarəti dövründə təkcə Stalinoda on minlərlə insan öldürülüb. Şəhərdə bir neçə düşərgə fəaliyyət göstərib. Onların ən böyüklərindən biri metallurqların mədəniyyət sarayı yaxınlığında, indiki Slavyan Mədəniyyəti Mərkəzinin yerləşdiyi ərazidə yaradılmış “Dulag-162” tranzit düşərgəsi olub.

Stalinodakı 4/4-bis şaxtası isə müharibənin ən dəhşətli yerlərindən biri kimi tarixə düşüb. Müxtəlif sovet mənbələrində şaxtaya on minlərlə qurbanın cəsədinin atıldığı bildirilir; bəzi mənbələr bu rəqəmi 75 min göstərir. Bura Ukrayna SSR ərazisində kütləvi qətllərin ən böyük məkanlarından biri hesab olunurdu.

Donbas əməliyyatının həlledici mərhələlərindən biri Mius cəbhəsinin yarılması idi. Alman qoşunları 1941-ci ilin dekabrından Mius çayının qərb sahilində güclü müdafiə xətti qurmuşdu. Burada beton və taxta-torpaq istehkamları, mina sahələri və tank əleyhinə xəndəklər yaradılmışdı.

Adolf Hitler bu müdafiə xəttinin nəyin bahasına olursa-olsun saxlanmasını tələb edirdi. Donbasın kömür, metallurgiya və digər sənaye imkanları Üçüncü Reyx üçün mühüm iqtisadi əhəmiyyət daşıyırdı.

Lakin 1943-cü ilin avqustunun sonlarında sovet qoşunları Mius müdafiə xəttini yardı. Alman qüvvələri geri çəkilərkən sənaye obyektlərinin və infrastrukturun bir hissəsini dağıdırdı.

Sentyabrın 8-də sovet qoşunları Stalinoya daxil oldu. Donbas əməliyyatı sentyabrın 22-dək davam etdi və alman qüvvələrinin bölgənin böyük hissəsindən geri çəkilməsi ilə nəticələndi.

Musavat.com